به نام خدا

مقدمه زبان فارسی

، ‌مهم¬ترین عامل تفهیم و برقراری ارتباط با دیگران است. پس باید با آشنایی به ادبیات و دستور فارسی از این ودیعه¬ی الهی که سینه به سینه به آیندگان هدیه گردیده پاسداری کنیم و از آن بهره بگیریم. مهارت سخن گفتن، نوشتن، گوش دادن ، خواندن و خلاقیت و نوآوری از ارکان مهم زبان آموزی است که همواره از دوران کودکی تا پایان زندگی همراه انسان خودنمایی کرده و باعث صیقل در روح و افکار می¬شود. به یاد داشته باشیم که بقای تمدن معنوی و ادبیات عالم و دوام و برخورداری از اندیشه¬ی عالی وکلام شیرین و دل چسب گذشتگان همیشه از برکت قلم و هنر کتابت بوده است. سقراط می¬گوید: جامعه زمانی فرزانگی می¬یابد که خواندن و فهمیدن اساس کار باشد. زبان فارسی یکی از اهداف مهم تعلیم و تربیت جهت پرورش استعدادهای گوناگون است که با ایجاد بستری مناسب برای دانش آموزان باعث پرورش خلاقیت و نوآوری آنان در زمینه¬ی آموزش می¬شود که در نهایت فرآیند یادگیری- یاددهی را لذت بخش می¬کند. کتاب حاضر جهت تثبیت و یادآوری آموخته¬های فراگیران تدوین شده و شامل روش¬های فعال و پویا براساس کتاب¬های بخوانیم و بنویسیم ابتدایی است.

در این کتاب سعی شده است تا موارد زیر لحاظ شود:

1- مهارت چهارگانه¬ی زبان آموزی

2- تقویت و مهارت خواندن و درک مطلب

3- توانایی تشخیص و تبدیل نثر قدیم به نثر امروز

4- آشنایی و تحقیق درباره¬ی مفاخر ادبی و آثار باستانی ایران

5- ارزش¬یابی جهت شناخت توانمندی¬ها و نقاط ضعف دانش آموزان

6- طراحی فعالیت¬های تلفیقی همراه با جاذبه¬های تصویری

7- آشنایی با ضرب¬المثل¬های شیرین فارسی، درک مفهوم کاربردآن

8- تقویت مهارت خلاقیت از طریق داستان نویسی و یا بازگردانی متون قدیمی به زبان ساده¬ی امروزی

9- افزایش اعتماد به نفس در فراگیران با توجه به توانمندی¬های آنان

 

 با بررسی کتاب متوجه می شویم که کتاب توانسته است از روش و فنون مختلف روانشناسی و تدریس در بخش های مختلف استفاده کند. آیا تصاویر و پیام های آموزشی با درک و فهم و سن آنها متناسب می باشد رنگ های تصاویر زیبا و متناسب است شواهد و مثالهای کتاب با دنیای امروز و نسل کنونی مطابقت دارد. درتی کلمات مناسب می باشد. آیا درس ها با توجه به پیش دانسته های آنان انتخاب شده است. آیا ابزار و مواد آموزشی که به کار رفته است مناسب می باشد و می تواند یادگیری را سرعت بخشد. آیا دروس به کار رفته را می توانند در زندگی خود به کار برند. این کتاب توانسته است با شعرهای زیبا و داستانهای خیالی آرزو ها و خیالات آنان را باورتر کند. و می تواند باعث شود که در آینده شاعران و نویسندگان توانایی شوند. با خواندن کتاب فارسی و بنویسیم لغات جدیدی یاد گرفته اند، تا بتوانند هیجانات روحی و مشکلات خود را روی کاغذ آورده و آرامش یابند. آیا خواندن کتاب فارسی باعث می شود دانش آموزان با هم کلاس های خود، بزرگتر از خود، کوچکتر از خود و خانواده گفتمان مناسب تری داشته باشند. آیا دانش آموزان با خواندن این کتاب خود جوش و فعال آموزش می بینند . آیا دانش آموزان با یاد گرفتن این کتاب می توانند عواطف و احساسات خودرا بیان کنند. در این کتاب شعرهای زیبا و قصه های شیرینی وجود دارد که باید ببینیم تا چه حد می توانند انگیزه ی دانش آموزان را به مطالعه بالا ببرند آیا آنان از قصه ها می توانند پند گیرند و می توانند خود را با قهرمان قصه ها همانند کرده و مشکلات را حل کنند و در آنها ایجاد و اعتماد به نفس کند. آیا این کتاب به مناسبت ها توجه کرده است و زمان بندی مناسب را انجام داده است. یا این کتاب توانسته است از قهرمانان مختلف ملی و دینی استفاده کند و روحیه ی میهن پرستی را در آنان بارور کند و آنان را در مقابله با فرهنگ های مخرب وارداتی مصون بدارد. انشاء الله که توانسته باشیم نقاط شعف را پیدا کرده و در رفع آن بکوشیم. و بتوانیم سطح کتاب را بالا ببریم زیرا این کتاب اساس و پایه ی دروس دیگر می باشد و یادگیری آن باعث انتقال باورها، ارزشهای انسانی،مالی و دینی می باشد و در کل شخصیت انسان را می سازد.

معرفی کتاب بررسی ویژگی های کتاب درسی پایه¬ی سوم

موضوع کتاب: بخوانیم شامل: خداشناسی، نهادها، بهداشت، اخلاق فردی و اجتماعی، دانش و دانشمندان، مسائل دینی، ملی و میهنی، طبیعت و هنر و ادبیات

پایه تحصیلی: سوم ابتدایی

صفحات: 152 صفحه

شامل 8 فصل و 22 درس و 9 روان¬خوانی

ساعات پیش بینی شده: باتوجه به ساعات تعداد درس¬ها کافی می¬باشد.

قطع کتاب بخوانیم: رحلی

عطف کتاب: نوشتاری

در کتاب بخوانیم به مفاهیم درس¬های دیگر مانند علوم، دینی، هنر، ریاضی و تربیت بدنی نیز توجّه شده است، که به این ویژگی رویکرد تلفیقی می¬گویند.

آشنایی با ارتباطات افقی کتاب فارسی با سایر کتاب های آن پایه و ارتباطات عمودی آن با ماده¬ی درسی و کتاب¬های سال های قبل ارتباط افقی

قرآن می¬تواند کلمه¬های قرآنی را بخش بخش کند و روان بخواند و هرگاه درخواندن بخوانیم مهارت کافی داشته باشد می¬تواند روخوانی قرآن رانیز بهتر انجام دهد.

هدیه¬های آسمانی از روی درس ها روان می¬خوانند و معنی کلمات قرآنی و واژه¬ها را یاد می¬گیرند. علوم می¬تواند گزارش بنویسد و پس از انجام آزمایش نتیجه را یادداشت نماید.

ریاضی چون فارسی باعث درک مطلب در دانش آموزان می¬شود آنها در ریاضی نیز وقتی با مسئله روبرو می¬شوند آن را بهتر درک می¬کنند و یادگیری در آنها پایدارتر می¬شود. اعداد را می¬خواند ، با حروف می¬نویسد و برای تساوی ها مسئله می¬نویسد.

اجتماعی چون در فارسی راجع به مسائل اجتماعی، آداب و رسوم ، بهداشت ، اخلاق و ... استفاده شده است، دانش آموزان با مسائل اجتماعی نیز آشنا می¬شوند. روابط اجتماعی آنها قوی می¬شود.

هنر با کشیدن نقّاشی می¬تواند برای آن داستان بنویسید.

ورزش وقتی که نرمش انجام می¬دهد می¬تواند آن را با شعر هماهنگ کند.

ارتباط عمودی: دانش آموز می¬تواند در پایان سال تحصیلی به راحتی کتاب بخواند ، از واژه¬های جدید و قدیم در جمله¬ها استفاده کند و با معنی و مفهوم واژه¬ها آشنا شود.

شباهت با سال قبل: سرفصل، موضوع و عنوان درس ها تکمیل کننده ی سال قبل است و گنجینه ی لغات و دستور زبان آنها را گسترش می¬دهد.

تخصیص ساعات تدریس مناسب به قسمت¬های مختلف کتاب

مجموع درس های کتاب بخوانیم شامل 22 درس می¬باشد که در این کتاب 2 درس آن به عنوان درس آزاد قرار داده شده است که به عنوان مشارکت معلم و دانش آموزان می¬باشد.

در پایه¬ی سوم ابتدایی فارسی هفته¬ای 6 ساعت در نظر گرفته شده است که شامل کتاب بخوانیم و بنویسیم می¬باشد، که با توجه به سال تحصیلی می¬توان هر درس را در یک هفته تدریس کرد. به عنوان مثال:

جلسه اول: روخوانی متن درس+ گوش کن و بگو+ 1 صفحه بنویسیم

جلسه دوم: رواخوانی متن درس + درست و نادرست + 1 صفحه بنویسیم

جلسه سوم: رواخوانی متن درس + واژه آموزی + نکته+ 1 صفحه بنویسیم

جلسه چهارم: رواخوانی متن درس + ببین و بگو + بگرد و پیدا کن+ 1 صفحه بنویسیم

جلسه پنجم: روخوانی متن درس+ به دوستانت بگو+ نمایش + 1 صفحه بنویسیم

جلسه ششم: رواخوانی متن درس + کتاب خوانی + با هم بخندیم+ 1صفحه بنویسیم

بهترین سرآغاز

 الگوی نمونه برای بررسی یک درس عنوان درس: «بهترین سرآغاز» هدف های درس: - آشنایی با نعمت¬های خداوند و راه¬های شکرگزاری - سپاس¬گزاری از پدر و مادر و‌ آموزگار - یاری خواستن از خداوند در انجام تمامی کارها موقعیت ارتباط با درس با درس های سال های قبل: در سال قبل در درس اول «خدای مهربان» دانش آموزان با نحوه¬ی سپاس¬گزاری از خداوند آشنا شده¬اند. تعیین پیش دانسته¬های ضروری دانش آموزان برای شروع تدریس با توجه به اینکه که شروع هر کاری با نام خداست معلم دانش آموزان را هدایت می¬کند تا هر کاری را با نام خدا شروع کنند ، در همه کارها از او کمک بگیرند و از نعمت¬هایش تشکر کنند. استخراج وتعریف مفاهیم کلیدی و بیان اصطلاحات خاص این درس مفاهیم کلیدی این درس «سرآغاز» به معنی اول هر چیز واصطلاح «دریاهای وسیع» به معنی دریاهای پهناور می¬باشد اصطلاح «موجودات» به معنی آن چه وجود دارد و اصطلاح «شگفت زده» به معنی کسی که بسیار تعجب کرده است. اصطلاح «استعداد» به معنی توانایی می¬باشد و اصطلاح شایسته به معنی لایق است و اصطلاح « رضا » به معنای خشنودی می¬باشدو اصطلاح «رستگار» به معنی خوشبخت می¬باشد. چگونگی ارتباط و نحوه¬ی گسترش مفاهیم یک درس و دستیابی به مفهوم نهایی مورد نظر درس با نام خدا شروع شده و نعمت¬های خداوند را متذکر شده و با سپاس گزاری از نعمت¬های خدا و احترام به بزرگ ترها و خشنودی خدا در کارها ،درس به پایان رسیده است . این درس توانسته است دانش آموزان را با توجه به سن آن ها به مفهوم اصلی درس سوق دهد. بررسی شواهد و مثال های درس با توجّه به مفاهیم کلیدی و کلی درس نمونه¬های آورده شده در این درس مانند ستارگان درخشان، آفتاب روشن، مهتاب زیبا، کوه¬های بلند، دریاهای وسیع، دشت های سرسبز ، چشم بینا ، گوش شنوا، قدرت ، استعداد و .... با توجّه به مفاهیم اصلی درس نمونه¬های قابل فهم برای دانش آموزان می باشد . بررسی تصاویر پیام های آموزشی، درشت نویسی ها و نوشته های رنگی که به یادگیری مفاهیم کمک می¬کند. در تیتر درس همراه با تصاویر موجود در آن از رنگ های جالب و شاد استفاده شده است. و پیام های آموزشی و رنگ آمیزی درس مرتبط با هدف اصلی درس است ، نماد سپاس¬گزاری از خدا است و نعمت های او را نشان می¬دهد. بررسی فعّالیّت های یادگیری پس از هر درس دانش آموزان در زندگی روزمره خود نیاز به آشنایی با خدا و نعمت های او را دارند و با توجه به سپاس گزاری از نعمت های خداوند ، احترام به بزرگ¬ترها را فرا می¬گیرند. از دانش آموزان پرسیده می¬شود. - اگر بخواهی از خدا تشکّر کنی به او چه می¬گویی؟ - از خدا چه چیزهایی می¬خواهی؟ - چرا باید قدر پدر و مادر و آموزگار و دوستان خود را بدانیم؟ مشخص کردن مواد و ابزارهای آموزشی مناسب برای آموزش درس کتاب درسی، تصویر ماه ، خورشید ، تصاویری از نعمت ها ، نماز جماعت و ابزارهای آموزشی هستند که شکرگزاری از خدا را نشان می¬دهند. و ما می¬توانیم از چند نمونه از کتاب هایی که در سال قبل خوانده¬اند استفاده کنیم. روش هایی که بتوان مفاهیم درس را با زندگی دانش آموزان ارتباط داد. دانش آموزان بعد از این که با مفهوم و نتیجه¬ی این درس آشنا شدند یاد می¬گیرند که چگونه از خداوند و نعمت¬های او سپاس گزاری کنند . به دعا ، راز و نیاز با خدا بیش¬تر علاقه¬مند می¬شوند و اسراف نمی¬کنند.

 

 

(منبع وبلاگ : وبلاگ کمیته ابتدایی ، با تشکر از همکار خوبم خانم مینا قره داغی http://team-e-riazi-rudehen.blogfa.com/post-3.aspx)